Jaką rolę odgrywają startowe składniki odżywcze?
Po przeglądzie zapotrzebowania kukurydzy na składniki odżywcze i technicznych rozważaniach dotyczących aplikacji nawozów w trzeciej części serii poświęconej nawozom stałym i płynnym omówimy wpływ startowych składników odżywczych na rozwój roślin w oparciu o przeprowadzone na szeroką skalę badania.
Aby znaleźć odpowiedź na to kluczowe pytanie, przeprowadzono szeroko zakrojone badania na różnych siedliskach. Ich celem było uzyskanie odpowiedzi na następujące pytania szczegółowe:
- W jaki sposób tradycyjne nawożenie pod korzeń DAP można uzupełnić lub zmniejszyć bez uszczerbku dla plonu? Czy można zmniejszyć bezwzględną ilość nawożenia pod korzeń, stosując celowe nawożenie płynne oprócz DAP, utrzymując zarazem ten sam poziom plonów? By znaleźć odpowiedź na te pytania testowano DAP z roztworem NPK w różnych dawkach.
- Czy istnieją różnice między czystym azotem (UAN) a NPK? W przypadku tego badania użyto wyłącznie płynnego nawozu.
- Czy można ustabilizować poziom plonów w przypadku trudnych lub ekstremalnych warunków pogodowych? Czy dzięki ukierunkowanemu nawożeniu można sprawić, że łan będzie bardziej odporny, lepiej znosząc fale upałów i niedobory wody? Odpowiedzi na te pytania starano się uzyskać przy użyciu wariantu z DAP i roztworu NPK.
- W ramach przeprowadzanych testów sprawdzono również klasyczne nawożenie kontaktowe nawozami stałymi, wykorzystujące DAP bezpośrednio w rzędzie siewnym (bez dodatkowego nawozu płynnego).
W tym celu zastosowano specjalnie przystosowaną do tego maszynę. Na 6-rzędowym Maestro TV ze zmienną ramą zamontowano kilka systemów rur z płynnym nawozem: do aplikacji płynnej pod korzeń, do aplikacji w rzędzie bezpośrednio na ziarno i do nawożenia obok rzędu, ale w obszarze korzeniowym kukurydzy. Maszyna została również wyposażona w zbiornik na stały nawóz do tradycyjnego nawożenia pod korzeń przy użyciu DAP. Z przodu zamontowano zbiornik Leeb 1.4 CT – niezależny przedni zbiornik z własną pompą i sterowaniem do aplikacji nawozu płynnego. Nadbudowa ta została specjalnie stworzona na potrzeby serii testów. Podobne wyposażenie jest już dostępne dla różnych modeli Maestro takich jak SV/SX, SV L/SX L oraz RV, a w przyszłości będzie do nabycia także dla innich jego wersji.
Lokalizacje i wymagania
Doświadczenia przeprowadzono w różnych regionach: w Czechach na polu z siewem bezpośrednim i cięższymi glebami; w Styrii (Austria) i Alzacji (Francja) na bardzo dobrych glebach przeznaczonych pod kukurydzę, gdzie panuje ciepły klimat; w rejonie Schwandorfu i bezpośrednio w Sitzenhofie na polach o średnim plonie. Zatem wszystkie te, tak bardzo zróżnicowane pola, na których odbywały się te doświadczenia, zapewniły szerokie spektrum gleb. Stanowiska wybrano nie tyle pod kątem uzyskania pełnych informacji, co w celu uchwycenia dobrego przekroju pól. Siew miał miejsce między 10. a 24. kwietnia, co odpowiada powszechnie przyjętym jego terminom w poszczególnych regionach. W czasie siewu gleba była wystarczająco wilgotna na wszystkich polach. Deszcz padał wcześniej, w odpowiednim czasie. Następnie w wielu miejscach zrobiło się sucho, bo w niektórych przypadkach aż przez cztery tygodnie nie było znaczących opadów. Ogólnie rzecz biorąc, dostępność wody była bardzo zróżnicowana. We wszystkich tych regionach, na których położone były te pola, wiosna 2025 r. była raczej dość chłodna. Pod koniec maja temperatury w nocy w niektórych miejscach były nadal poniżej 10°C, a miejscami spadły nawet do 2°C. W ciągu dnia było czasem cieplej, ale ogólne temperatury sytuowały się poniżej średniej charakterystycznej dla tej pory roku. Tym samym były to dobre warunki do zbadania efektów celowego nawożenia startowego w chłodnym roku.
Obserwacje łanów
Już na bardzo wczesnym etapie badań widoczne były pierwsze różnice w łanach.Po nawożeniu samym UAN – bez dodatkowego fosforu – rośliny, zgodnie z oczekiwaniami, przybrały niebiesko-fioletowy kolor. Efekt ten został dodatkowo wzmocniony przez niskie temperatury. Nawet w miejscach, w których wcześniej zastosowano obornik, co oznacza, że było wystarczająco dużo fosforu, rośliny przybrały niebieski kolor, ponieważ niskie temperatury gleby sprawiły, że fosfor był niedostępny dla roślin.
Odmiany nawożone płynnym NPK rozwijały się bardzo dobrze. Nie zaobserwowano żadnego niebieskiego przebarwienia. Pomimo niskich temperatur zastosowany fosfor był wystarczająco dostępny w tym rzędzie nasion. Do fazy 4. lub 5. liścia rośliny wykazywały znacznie lepszy wzrost i były stosunkowo większe i silniejsze w porównaniu z wcześniejszymi. Nawożenie kontaktowe DAP bezpośrednio w rzędzie dało podobne efekty. W tym przypadku również nie było typowego niebieskiego przebarwienia. Nawet przy tradycyjnym nawożeniu pod korzeń rośliny nie wykazywały przebarwień. Jednak zauważalne było, że nawóz z depozytu wchłaniany był przez system korzeniowy nieco dłużej. Różnica ta w porównaniu z wariantami, w których użyto płynnego nawozu, jednak szybko zniknęła.
Przy większych dawkach nawozów płynnych – zarówno UAN, jak i NPK – dochodziło do oparzeń ziarna. Oparzenia te zostały celowo wywoływane, aby sprawdzić, kiedy wystąpią i kiedy zostanie osiągnięta granica dawki aplikacji.
Aplikacja nawozów płynnych bezpośrednio w bruzdę siewną jest określana jako kontaktowa lub startowa, tj. jako nawożenie uzupełniające. Okazało się, że podstawowe zaopatrzenie roślin w składniki odżywcze musi pochodzić z nawożenia pod korzeń, gnojowicy lub składników odżywczych obecnych w glebie. Samo nawożenie kontaktowe (płynne lub stałe) nie może zastąpić podstawowego zaopatrzenia roślin w składniki odżywcze, ponieważ nadmierne ilości nawozu mogłyby uszkodzić ziarno i siewki.
Perspektywy
Doświadczenia będą nadal prowadzone i monitorowane przez całe lato. Skupimy się w nich na różnicach w plonach i na znalezieniu odpowiedzi na pytanie, czy wczesne różnice rozwojowe będą miały odzwierciedlenie w plonach, czy też zanikną. Wyniki tych badań będą dostępne w listopadzie podczas Agritechniki, gdzie wystawimy również maszyny przeznaczone do celowego nawożenia płynnego, i chętnie będziemy dyskutować na ten temat z odwiedzającymi nas gośćmi.