HORSCH Live w nowej odsłonie
HORSCH Live wchodzi w trzecią rundę – tym razem w nowym formacie. W 2022 roku HORSCH ponownie zaprasza różnych prelegentów i gości z różnych dziedzin rolnictwa, aby informować o nowościach, dyskutować i omawiać aktualne tematy i wydarzenia.
A jednak jest coś nowego! Zamiast organizować wszystkie wykłady i prelekcje w ciągu jednego tygodnia, jak to miało miejsce w ciągu ostatnich dwóch lat, HORSCH rozpoczyna nowy format spotkań i wykładów. Od początku grudnia 2022 do połowy lutego 2023 nasi eksperci przeprowadzą wykłady na różne tematy. Będą one zawsze nadawane w poniedziałkowe wieczory na naszych normalnych platformach społecznościowych. W tym roku będą dotyczyły zmian klimatycznych oraz naszej gleby i zostaną przedstawione pod hasłem „Zrównoważone gleby – bezpieczne plony”.
HORSCH Live rozpoczął się od dwóch dyskusji przeprowadzonych na żywo: 29 listopada 2022 r. poruszono taki temat jak: „Ekstremalne warunki pogodowe – czego mogą spodziewać się rolnicy w Europie Środkowej i co mogą zrobić?”, zaś 2 grudnia 2022 r. tematem spotkania było pytanie: „Gotówka królem? – ile substancji musi posiadać firma?”
Otwarcie HORSCH Live
Ubiegłe lato po raz kolejny pokazało, jaki wpływ na nasze rolnictwo może mieć pogoda. Ekstremalne zjawiska pogodowe coraz częściej powodują poważne problemy dla rolników na całym świecie. W ostatnim numerze terraHORSCH dr Frank Wechsung, który pracuje jako naukowiec w Poczdamskim Instytucie Badań nad Wpływem Klimatu, dzielił się z nami swoim spostrzeżeniem, że warunki pogodowe stają się coraz trwalsze i np. wydłuża się czas wysokiego i niskiego ciśnienia, co skutkuje długimi okresami ekstremalnych warunków pogodowych.
W rundzie HORSCH Live 29 listopada 2022 r. z dr. Rainerem Langerem (prezesem Vereinigte Hagelversicherung/Zjednoczonego ubezpieczenia od gradobicia) rozmawiali: Carl-Philipp Bartmer (dyrektor zarządzający gospodarstwem rolnymAVG Mücheln) oraz Philipp Horsch (dyrektor zarządzający HORSCH Maschinen GmbH). Tematem dyskusji było zagadnienie: „Ekstremalne warunki pogodowe – co oczekuje rolników w Europie Środkowej i co mogą oni zrobić?”. Spotkanie moderował Michael Braun.
Ekstremalne zjawiska pogodowe istniały od zawsze. „Pogoda jest częścią składową klimatu, inaczej mówiąc klimat to średnia wartość z ok. 30 lat pogodowych. Ekstremalne warunki pogodowe są również częścią klimatu. Występują one szczególnie w latach zmian klimatu, w których obserwujemy przesunięcia z jednego obszaru klimatycznego do drugiego”, mówił dr Frank Wechsung.
Uderzające jest jednak to, że takie ekstremalne zjawiska pogodowe zdarzają się coraz częściej i są coraz bardziej dotkliwe – stało się to dla nas jasne w ostatnich latach. W rolnictwie oprócz suszy wiosennej szczególnie problematyczne są późne przymrozki. Mają one negatywny wpływ na rozwój kultur i czasami prowadzą do poważnych szkód. Jeśli po tym nastąpi dotkliwa susza połączona z brakiem opadów, to w niektórych przypadkach nie da się uniknąć dużych strat w plonach.
„Susza i wyższe temperatury z pewnością będą częścią nowego klimatu. Ale to nie wszystko”, dodał. Należy się również spodziewać nagromadzenia lokalnych obfitych opadów i dłuższych okresów deszczowej pogody. Wszystko to stanowi poważne wyzwanie dla rolników w Europie i rodzi pytanie: jak powinni przygotować się do produkcji żywności, tak by móc wspólnie nadal zapewniać bezpieczeństwo żywnościowe ludności?
Zapytany, czy branża ubezpieczeniowa jest już świadoma rosnących ekstremów pogodowych, dr Rainer Langner odpowiedział: „Wzrost widać wyraźnie! Jednak z bardzo dużymi różnicami między poszczególnymi krajami. W tym roku w krajach nadbałtyckich było dość mokro i burzowo, co spowodowało spore straty. Na Zachodzie było bardzo sucho, co wywołało szkody spowodowane suszą. Uderzające jest to, że szkody spowodowane suszą nie są jeszcze często ubezpieczane w Niemczech.
W Niemczech ubezpieczenia dotyczą na ogół szkód spowodowanych przez grad, ulewne deszcze i burze, a susze raczej w mniejszym stopniu – szacuję, że jest to zaledwie około 100 000 hektarów. Ale wiemy też o wielu innych regionach, które poniosły znaczne szkody, szczególnie w późniejszych uprawach takich jak kukurydza. Musieliśmy także stawić czoła ekstremalnym szkodom i suszom w Belgii i Luksemburgu”.
Lata 2018-2022 były bardzo suche, ale doświadczyliśmy również intensywnych warunków pogodowych – na przykład w dolinie Ahr. Było to wynikiem intensywnej pogody z dużą ilością opadów, które do tej pory się tam nie zdarzyły i nie były mierzone na lokalnych stacjach meteorologicznych. Ponadto w ostatnich latach nastąpił znaczny wzrost szkód wyrządzanych przez tornada. „Jest to również efekt, który najprawdopodobniej wpłynie na naszą pogodę w dłuższej perspektywie” – mówi dr Langner.
Również Philipp Horsch zaobserwował globalny wzrost bardzo ekstremalnych warunków pogodowych w różnych regionach. Dotyczy to: „[…] zwłaszcza Ameryki Południowej. Południowo-zachodnia część Brazylii, Paragwaj całkowicie wyschły. W Afryce Południowej w tym roku było raczej za mokro” – zauważył. Również w Australii tegoroczne zbiory spowodowane nadmiernymi opadami deszczu były znacznie niższe.
„Wydłużające się fazy suche lub mokre stanowią ogromne wyzwanie dla rolników. To duże zadanie i jednocześnie ogromne wyzwanie, aby dostosować się do obu skrajności”, zauważył Philipp Horsch, co potwierdził Carl-Philipp Bartmer, mówiąc: „Musisz być w stanie reagować znacznie bardziej elastycznie z większą skutecznością i we właściwym czasie.
Rolnictwa to biznes „na czas”, który nabiera zupełnie nowego znaczenia. Wiąże się to m.in. z tym, że bardziej aktualne i dokładniejsze modele pogodowe mogą pomóc w optymalizacji organizacji produkcji i podejmowaniu właściwych decyzji dotyczących bieżących procesów gospodarczych” – wyjaśnił.
Zapytany, jak daleko w przyszłość można przewidzieć pogodę i od kiedy prognozy stają się mniej precyzyjne, dr Wechsunga odpowiedział, że prognozy sprawdzają się w perspektywie tygodnia, a granica przewidywań wynosi prawdopodobnie około dwóch tygodni. „Wszystko, co jest przewidywane dalej niż dwa tygodnie, staje się mało precyzyjne”, dodał. Dlaczego zatem klimatolodzy ośmielają się przewidywać zmiany klimatu?
Nie można dokładnie przewidzieć, jaka będzie zima, ale z całą pewnością można powiedzieć, że będzie cieplejsza. Jest to sedno modeli klimatycznych. Pozytywne jest to, że jakość prognoz pogody znacznie się poprawiła w ostatnich latach. Jednak są one jedynie tak dobre, jak sieć pomiarowa. „Często nie dostrzega się tego, że modele pogodowe są tylko jednym z elementów prognozowania pogody. Modele pogodowe są korygowane na podstawie lokalnych informacji o pogodzie, które pochodzą ze stacji pogodowych.
Wniosek wynikający z tej rozmowy był taki, że klimat podlega szybszym zmianom, niż pierwotnie przewidywano w modelach, i że w przyszłości rolnictwo będzie musiało przystosować się do dłuższych okresów pogodowych.
Wraz ze zmianami klimatycznymi i nowymi wyzwaniami, przed jakimi staje rolnictwo, pojawia się pytanie o to, jak w przyszłości wyżywić rosnącą populację świata. Carl-Philipp Bartmer uważa, że jest to do zrobienia tylko w przypadku intensywnej współpracy technologii, badań i hodowli. Kwestia hodowli nowych przystosowanych odmian jest raczej środkiem długoterminowym, którego nie można wdrożyć w krótkim okresie, dodał dr Langner.
Jednak to właśnie dostosowanie odmiany będzie decydującym czynnikiem dla wysokiej jakości produkcji zboża, zwłaszcza w odniesieniu do niemieckiego rolnictwa, twierdzi Bartmer. Rolnicy muszą zdać sobie sprawę, że hodowcy są ich wielkimi sprzymierzeńcami w skutecznym radzeniu sobie ze zmianami klimatycznymi. „Postrzegam to również jako narzucone samemu sobie zobowiązanie rolnika do wniesienia w to odpowiedniego wkładu, tak aby nasza hodowla również pozostała przyszłościowa i abyśmy w przyszłości otrzymywali wysokowydajne, przystosowane odmiany”, dodał Bartmer.
Cash is King?
W ostatnich latach polityka niskich stóp procentowych dała dostęp wielu firmom do taniego kapitału. Krótkoterminowa dostępność i niewielkie wahania cen środków operacyjnych również pozytywnie wpływały na płynność finansową rolników. Jednak z ekonomicznego punktu widzenia stała wysoka płynność finansowa nie była rozsądna. Jednak w ubiegłym roku sytuacja się zmieniła: ceny środków do produkcji rolnej eksplodowały. Przede wszystkim w porównaniu z poprzednim z rokiem prawie dwukrotnie wzrosły ceny nawozów. Wskutek wzrostu cen środków eksploatacyjnych ogromnie wzrósł również majątek obrotowy w gospodarstwach rolnych.
W drugiej rundzie HORSCH Live „Gotówka rządzi, czyli ile rezerw musi mieć gospodarstwo rolne?” Deert Rieve (rolnik z Meklemburgii-Pomorza Przedniego), Felix Hollmann (niezależny konsultant i udziałowiec LBB GmbH oraz ekonomista rolnictwa), Bernd Werzinger (kierownik sprzedaży Deutsche Kreditbank AG i inżynier rolnictwa) i Michael Horsch rozmawiali wspólnie na ten temat. Moderatorem dyskusji był Matthias Lech (menedżer produktu w Farm & Food). W trakcie spotkania poruszyli m.in. takie zagadnienia jak to dotyczące tego, jak gospodarstwa rolne muszą się przestawić na przyszłość, aby zachować płynność i rentowność oraz jak silny jest wpływ zmian w polityce stóp procentowych na finansowanie środków operacyjnych i na powierzchnie gospodarstw.
Na początku dyskusji Bernd Werzinger, który zajmuje się dużą liczbą różnych gospodarstw rolnych, w tym także plantatorami winorośli, wyjaśnił na wstępie dyskusji, że jego klienci mają wspólne, a zarazem bardzo specyficzne problemy, troski i potrzeby. Tym, co ich łączy, są zmieniające się warunki pogodowe, zmiany cen i zysków oraz płynność finansowa. „Dotyczy to wszystkich rodzajów gospodarstw. Jednocześnie pojawiają się bardzo specyficzne pytania”, dodał Werzinger.
Te różne zagadnienia są bardzo złożone ze względu na specyfikę firm, co sprawia, że całość jest dla niego co prawda wyzwaniem, ale także jest bardzo interesująca. To, co wydarzyło się w zeszłym roku, jeśli chodzi o uprawy rolne i zmienne rynki, pokazało, że duża zmienność cen i zysków wymaga innego zarządzania płynnością finansową. Jeśli istnieje większe zapotrzebowanie na płynność, pojawia się pytanie, w jaki sposób można ją zabezpieczyć. „Wtedy pojawiają się pytania typu: Co pochodzi z twoich własnych zbiorów? Ile masz na koncie? Co musisz zabezpieczyć umową i jak sobie radzisz z tymi pytaniami w kontekście płynności? Jest to ważne pytanie z punktu widzenia upraw”, dodał Werzinger.
Od około roku gospodarstwa borykają się z zaburzonymi łańcuchami dostaw i wyjątkowo wysokimi cenami środków produkcji, z których część dostarczana jest z opóźnieniem lub wcale – wyjaśnił Michael Horsch, dodając, że obserwuje tę sytuację nie tylko z perspektywy rolnika, ale także budowniczego maszyn i producenta. I tak już w kwietniu można było zaobserwować szczyt cen, a ich obniżanie od sierpnia. „To wszystko trochę schodzi w dół, ponieważ moim zdaniem jesteśmy już w – jeszcze ukrywanej – recesji” – powiedział.
Co prawda Michael Horsch nie wierzy w to, że w nadchodzących miesiącach ceny wrócą do pierwotnego poziomu, ale nie sądzi też, że fala cenowa pójdzie w górę. „Myślę, że ustabilizuje się na poziomie, na którym jesteśmy teraz, może trochę niższym” – komentuje sytuację na rynku. Pozostaje pytanie, czy stopy procentowe ustabilizują się na poziomie zbliżonym do tego sprzed pół roku. Nie spodziewa się jednak zerowego oprocentowania.
Również Deert Rieve zauważył, że wahania cen mogą być bardzo szybkie i nieprzewidywalne. „W 2007 roku zbiory były najgorsze z dotychczasowych w skali światowej ostatnich lat i ceny ogromnie wówczas wzrosły. Również ceny nawozów były wtedy prawie tak wysokie jak dzisiaj. Potem w 2008 roku przyszły najlepsze żniwa na świecie i wszystko zawaliło się z hukiem. Jest to sytuacja, która dzieje się bardzo szybko i jest bardzo trudna do przewidzenia. Wtedy wiele gospodarstw kupowało i magazynowało nawozy po bardzo wysokich cenach.
Ja sam kupiłem jęczmień od sąsiada za 190 €/t i sprzedałem go pół roku później za 80 €/t. Nikt nie spodziewał się, jak nietrwałe to będzie”, dodał Rieve. Trudno jest szacować i kalkulować, jak będzie wyglądała sytuacja w najbliższych latach oraz oceniać, jak będzie się kształtował poziom cen. Wynika to m.in. z tego, że przykładowo od początku wojny przeciw Ukrainie wzrosła o kolejne 100 €/t cena pszenicy, która i tak już była wysoka. Wielu rolnikom i jemu samemu brakuje umiejętności oceny, jak planować, powiedział Rieve.
Również klienci Felixa Hollmanna mówili o zbliżającej się recesji. Dla niego pewnym jej wskaźnikiem jest m.in. to, że amerykańskie banki nie pozwalają już na wzrost podstawowej stopy procentowej w tym samym tempie, co w przeszłości. Spadły również ceny energii, np. ropy naftowej. Można odnieść wrażenie, że w przeciwieństwie do innych surowców naturalnych pszenica jako jedyna zachowała wciąż względny poziom cenowy.
„Obawiałem się, że ceny pszenicy spadną do 200 euro/t i że w tym momencie pojawi się luka w płynności finansowej, jeśli nawozy pozostaną drogie”, dodał. W międzyczasie okazało się jednak, że również cena nawozów spadła, a jeśli ceny nawozów i pszenicy spadają jednocześnie, to być może można uniknąć ryzyka płynności finansowej, powiedział Hollmann.
Zapytany przez słuchaczy, czy majątek obrotowy w perspektywie średnioterminowej będzie spadał, Rieve wyjaśnił, że to również ma bezpośredni związek z cenami nawozów, nasion i środków ochrony roślin. „Sądzimy, że ceny nie wrócą do pierwotnego poziomu i mamy też nadzieję, że cena pszenicy również nie spadnie do pierwotnego poziomu 180 €/t, bo wtedy firmy ze zwiększonym aktualnym kapitałem obrotowym lub kosztami bezpośrednimi będą miały duży problem. To bardzo prosty rachunek”, dodał.
Zdania na temat gruntów i dzierżawy gruntów były wśród rozmówców podzielone. Michael Horsch zaobserwował wiele sytuacji, w tym także za granicą, utrudniających rolnikom dalszy rozwój, ponieważ obecnie od 50% do 60% ziemi uprawnej na świecie jest dzierżawionej, tymczasem, żeby zachować grunty, musieliby liczyć się z wyższymi stawkami dzierżawy. „A niektóre z nich rosną niebotycznie, zaś kiedy ceny dzierżawy idą w górę, to niestety nie spadają” – twierdzi Horsch.
Na zakończenie dyskusji uczestnicy przekazali widzom i rolnikom kilka wskazówek. Bernd Werzinger tłumaczył, jak ważne jest przeprowadzenie realistycznej analizy gospodarstwa i sprawdzenie, czy obrana strategia jest właściwa, czy też konieczne są jej korekty. Również radość czerpana z tego, co robisz, jest niezbędna do osiągnięcia sukcesu, co Hollmann potwierdził, odwołując się do własnych doświadczeń. Dodał również, że „[…] tuż przed żniwami powinno się mieć średnio 200 euro na hektar gotówki na koncie lub jako rezerwę, aby można było bezpiecznie i swobodnie przetrwać do następnych zbiorów”.
Michael Horsch pozytywnie patrzy w przyszłość i jest pewien, że przetrwamy poważną recesję: „Wiem, że my, Niemcy, potrafimy pracować, jak musimy. Udowodniliśmy to już podczas kryzysu finansowego i dowiedziemy tego również teraz. I powiem wam jedno: nieważne, czy to będzie rok, dwa czy trzy lata – wyjdziemy z tego”, dodał pod koniec swojej wypowiedzi. Nie martwi się on również zbytnio o rolników, bo wie, że dadzą sobie radę w czasie tych wyzwań.
Jak możesz uczestniczyć w tych wydarzeniach?
Czy chcesz uzyskać więcej informacji na powyższe i inne tematy poruszane w ramach HORSCH Live?
Wszystkie wykłady i dyskusje HORSCH Live można śledzić bezpłatnie i bez rejestracji na naszej stronie internetowej, a także za pośrednictwem naszych kanałów na Facebooku, LinkedIn lub YouTube. Więcej informacji na temat programu przewidzianego na poszczególne dni można znaleźć w ich wykazie na stronie internetowej HORSCHA.
Przegapiłeś post? Poniżej dostępne są wspomniane wykłady i dyskusje, umieszczane tam po ich zakończeniu: HORSCH Live